Nowa kolekcja ceramiki z Fabryki “Czyn” wzbogaca zbiory Muzeum

W Muzeum Częstochowskim pojawiły się świeże ślady rzemiosła artystycznego - zakup obejmuje ceramiczne prace i materiały archiwalne związane z powojenną wytwórnią Fabryka Wyrobów Ceramicznych “Czyn”. To zbiór, który przywraca pamięć o miejscu, które przez krótki, ale intensywny czas wpływało na estetykę religijnych przedmiotów użytkowych. Częstochowa zyskuje dokumentację i obiekty ważne dla miejskiej historii przemysłu artystycznego.

• Co trafiło do zbiorów Muzeum - prace i archiwa “Czynu”
• Ślad po fabryce w miejskiej opowieści - jak “Czyn” zapisał się w Częstochowie
• Co to znaczy dla muzeum i mieszkańców - kolekcja jako narzędzie pamięci

Co trafiło do zbiorów Muzeum - prace i archiwa “Czynu”

Muzeum kupiło kolekcję obejmującą 78 obiektów - figurki, płaskorzeźby i inne formy ceramiczne oraz towarzyszące im materiały archiwalne. Wśród autorów są znane postaci związane z wytwórnią - Wanda Szrajberówna, Zofia Trzcińska-Kamińska oraz s. Aniela Józefowicz CR. Nowy nabytek uzupełnia zbiory, które muzeum gromadzi od lata 70. XX w., a jego zakup został sfinansowany częściowo dzięki dotacji z programu Narodowego Instytutu Muzeów - dofinansowanie wyniosło 20,8 tys. zł, a całkowity koszt to 26 tys. zł.

Dzięki pozyskaniu zarówno gotowych wyrobów, jak i dokumentów - fotografii i materiałów opisowych - muzeum może pełniej pokazać proces twórczy w zakładzie i jego wytwory. To nie tylko obiekty użytkowe, lecz również świadectwa warsztatu i estetyki mijającej epoki.

Ślad po fabryce w miejskiej opowieści - jak “Czyn” zapisał się w Częstochowie

Fabryka Wyrobów Ceramicznych “Czyn” działała w mieście od listopada 1945 roku i funkcjonowała przez blisko osiem lat, kończąc działalność w 1953 roku. Pracowali tam wykształceni plastycy i plastyczki oraz rodzina Pospieszalskich - Donata i Stanisław - którzy wspólnie opracowywali nowe wzory i dopracowywali modele figur religijnych. Produkty trafiały nie tylko na lokalny rynek - były obecne na wystawach i targach krajowych i zagranicznych, a sprzedaż odbywała się m.in. w kilku miastach Polski.

W 2022 roku muzeum zorganizowało wystawę poświęconą “Czynowi” i wydało katalog dokumentujący dorobek wytwórni. Tamta ekspozycja - wraz z oprowadzaniami kuratorskimi, prelekcjami zatytułowanymi „Przeciw banałowi i tandecie. Zapomniane dziedzictwo fabryki Czyn” oraz warsztatami edukacyjnymi dla dzieci - była sygnałem, że temat wraca do świadomości miejskiej.

Co to znaczy dla muzeum i mieszkańców - kolekcja jako narzędzie pamięci

Doposażenie działu zbiorów to dla Muzeum Częstochowskiego nie tylko wzrost liczby eksponatów, lecz również możliwość prowadzenia dalszych badań, wystaw i działań edukacyjnych. Zakup pokazuje, że instytucja nie tylko konserwuje obiekty, ale też stara się odbudować historię miejsc zapomnianych przez oficjalne narracje powojennego przemysłu artystycznego.

Mieszkańcy zyskują dostęp do lepiej udokumentowanej opowieści o jednym z fragmentów powojennego życia miasta - tych, którzy interesują się rzemiosłem, historią sztuki czy regionalną tożsamością, będą mogli śledzić dalsze wystawy i publikacje Muzeum Częstochowskiego, gdzie kolekcja prawdopodobnie znajdzie swoje miejsce.

na podstawie: Urząd Miasta Częstochowy.