Szkolenie pokazało Częstochowę wielowymiarowo – miasto nie tylko dla pielgrzymów

Podczas spotkania organizowanego przez Jasnogórskie Centrum Informacji w ramach sieci Shrines of Europe uczestnicy odkrywali, jak opowiadać o Częstochowie szerzej niż przez pryzmat pielgrzymek. Szkolenie, które prowadziły osoby z Technical Team Shrines of Europe, łączyło historię, współczesną sztukę i rzemiosło z europejskimi kontekstami. W sali i w terenie dyskutowano o miejscach, które mogą stać się punktami na trasach kulturowych i przyciągnąć turystów szukających pozapielgrzymkowych doświadczeń. To próba pokazania miasta jako przestrzeni pamięci, dialogu i zrównoważonej turystyki.

• Jak szkolenie połączyło wartości Rady Europy z opowieścią o mieście
• Shrines of Europe i Jasnogórskie Centrum Informacji – międzynarodowa przestrzeń praktycznej współpracy

Jak szkolenie połączyło wartości Rady Europy z opowieścią o mieście

Organizatorzy oparli program na założeniach Rezolucji CM/Res(2023)2, stawiając w centrum podnoszenie kompetencji osób pracujących z dziedzictwem i rolę dziedzictwa w rozwoju. W części wykładowej omówiono genezę Rady Europy oraz jej trzy filary: prawa człowieka, demokrację parlamentarną i praworządność. Pojawiła się też rozmowa o Szlakach Kulturowych Europy jako narzędziu współpracy i budowania wspólnej pamięci.

W praktycznych zajęciach wykorzystano metodę interpretacji dziedzictwa według Freemana Tildena – chodziło o to, by nadać znanym miejscom nowe znaczenia w kontekście europejskim. Jako przykład wskazywano:

• pomnik Ryszarda Kaczorowskiego jako znak ciągłości i praworządności,
• pomnik przyjaźni Częstochowa–Lourdes jako symbol dialogu międzykulturowego,
• wątki związane z postaciami takimi jak bł. ks. Jerzy Popiełuszko czy wydarzenia dotyczące zamachu na św. Jana Pawła II, rozważane w kontekście idei wybaczania i kultury pokoju.

Shrines of Europe i Jasnogórskie Centrum Informacji – międzynarodowa przestrzeń praktycznej współpracy

Szkolenie prowadziły osoby z Technical Team Shrines of Europe wraz z przedstawicielami Urzędu Miasta Częstochowy – wśród nich wymieniono Nicole Tauzowską i Daniela Zalejskiego. Program akcentował historyczne powiązania Częstochowy z innymi regionami Europy, na przykład związki z Bawarią i Altötting czy obecność Armii Andersa w regionie Marche. To pokazuje, że lokalne historie mają swoje odgałęzienia na mapie Europy i dają podstawy do tworzenia ścieżek opowieści dla odwiedzających.

Uczestnicy rozmawiali także o tym, jak w praktyce włączać Częstochowę w większe trasy turystyczne oraz jak wykorzystywać współczesne formy sztuki w miejskiej przestrzeni, by zwiększać dostęp do kultury. Przykłady z miasta to częstochowskie murale oraz inicjatywa Aleje – tu się dzieje!.

W kontekście zrównoważonego rozwoju i celów Agendy ONZ 2030 zwrócono uwagę na rolę promowania lokalnych produktów i usług jako elementu strategii turystycznej.

• Szlaki i relacje omawiane podczas szkolenia:

  • Droga św. Jakuba
  • Szlak Zabytków Techniki
  • Szlak Orlich Gniazd

• Tradycje rzemieślnicze podkreślone w toku zajęć:

  • biżuteria z żelaza meteorytowego
  • ręcznie robione bombki znane na rynkach zagranicznych

Bezpośrednim organizatorem spotkania było Jasnogórskie Centrum Informacji działające w partnerstwie z siecią Shrines of Europe, co nadało szkoleniu międzynarodowy charakter i praktyczny wymiar współpracy.

Częstochowa pokazana podczas szkolenia nie była jednowymiarową destynacją pielgrzymkową, lecz miastem o bogatych powiązaniach kulturowych i potencjale turystycznym. Dla mieszkańców i osób pracujących z dziedzictwem to propozycja, aby w opowieściach o mieście łączyć historię z nowymi wątkami – sztuką w przestrzeni publicznej, rzemiosłem i udziałem w europejskich szlakach. W praktyce może to oznaczać rozwój oferty spacerów tematycznych, partnerstw z innymi miastami na trasach kulturowych oraz promocję lokalnych produktów jako elementu turystyki odpowiedzialnej.

na podstawie: Urząd Miasta Częstochowy.