Dezynfekcja pomieszczeń. Kiedy zwykłe sprzątanie już nie wystarcza?

Powierzchnia może wyglądać nieskazitelnie, a mimo to stanowić środowisko sprzyjające namnażaniu się drobnoustrojów. Przegląd badań opublikowany w czasopiśmie BMC Infectious Diseases wykazał, że wiele patogenów, w tym gronkowce (Staphylococcus) czy laseczki Clostridioides difficile, potrafi przeżyć na suchych powierzchniach nawet przez kilka miesięcy, jeśli nie prowadzi się regularnej dezynfekcji zapobiegawczej. Granica między czystym a bezpiecznym pomieszczeniem bywa więc mniej oczywista, niż mogłoby się wydawać.

Czym dezynfekcja różni się od sprzątania?

Mycie powierzchni usuwa widoczne zabrudzenia, takie jak kurz, tłuszcz czy resztki organiczne. Jednak sam detergent i mechaniczne działanie ściereczki nie są w stanie zniszczyć wszystkich mikroorganizmów zasiedlających daną powierzchnię. Dezynfekcja to działanie ukierunkowane na ograniczenie liczby drobnoustrojów do poziomu uznawanego za bezpieczny, realizowane przy użyciu produktów biobójczych dopuszczonych do obrotu w Polsce, o spektrum potwierdzonym badaniami według norm PN-EN (między innymi PN-EN 13727 dla bakterii, PN-EN 13624 dla grzybów i PN-EN 14476 dla wirusów).

Ważną rolę odgrywa tutaj dobór odpowiedniego środka. Preparat do dezynfekcji musi być aktywny wobec konkretnych grup mikroorganizmów, a jego skuteczność zależy od stężenia, czasu kontaktu i temperatury. Środek nieodpowiedni do danego rodzaju zanieczyszczenia po prostu nie zadziała.

Dezynfekcja bez wcześniejszego oczyszczenia powierzchni może być o wiele mniej efektywna. Organiczne zanieczyszczenia inaktywują wiele substancji czynnych, tworząc swoisty „bufor” chroniący drobnoustroje przed preparatem. Dlatego profesjonalne procedury zawsze zakładają etap mycia poprzedzający właściwy zabieg. Zachowanie odpowiednich procedur higienicznych ma szczególne znaczenie w kuchniach, łazienkach, gabinetach lekarskich, żłobkach oraz wszędzie tam, gdzie kontakt z powierzchniami jest intensywny, a użytkownicy należą do grup wrażliwych.

Kiedy samo mycie już nie wystarcza?

Zalanie pomieszczenia to sytuacja, w której ryzyko mikrobiologiczne rośnie niemal natychmiast. Wilgoć sprzyja namnażaniu się grzybów pleśniowych i bakterii, a woda, zwłaszcza z kanalizacji lub powodzi, może wprowadzać do wnętrza patogeny, których nie widać gołym okiem. Nawet po dokładnym osuszeniu i uprzątnięciu pomieszczenia zanieczyszczenia biologiczne mogą pozostawać w szczelinach podłogi, za listwami czy w porowatych materiałach budowlanych.

Po chorobie zakaźnej sytuacja wygląda podobnie. Wirusy grypy, SARS-CoV-2 czy rotawirusy osadzają się na klamkach, włącznikach światła, blatach i pilotach, czyli na powierzchniach dotykanych wielokrotnie w ciągu dnia. Regularne sprzątanie nie eliminuje tych zagrożeń, a ryzyko zakażenia kolejnych domowników pozostaje realne jeszcze przez wiele godzin lub dni po ustąpieniu objawów u chorego.

Obecność zwierząt, szczególnie w przypadku inwazji gryzoni lub ptaków, wiąże się z zanieczyszczeniem odchodami i moczem. Gryzonie wydalają z moczem krętki Leptospira, a w odchodach gryzoni i ptaków mogą znajdować się pałeczki Salmonella. Każde zanieczyszczenie materiałem biologicznym wymaga mechanicznego usunięcia, a także zastosowania preparatu o potwierdzonym działaniu bakteriobójczym, a w razie potrzeby również wirusobójczym. W takich przypadkach zakres prac warto skonsultować z doświadczoną firmą, która oceni skalę problemu i dobierze odpowiednią metodę działania.

Jeżeli zakres zanieczyszczenia wymaga specjalistycznego zabiegu, warto powierzyć jego wykonanie specjalistom. Profesjonalna dezynfekcja w Częstochowie obejmuje działania dobierane do rodzaju pomieszczenia i charakteru problemu, pozwalając odpowiednio zaplanować przebieg usługi. Po zakończeniu prac klient powinien otrzymać protokół zawierający informacje o zastosowanym preparacie, metodzie, czasie ekspozycji i zaleceniach dotyczących wentylacji oraz bezpiecznego powrotu do użytkowania.

Zamgławianie, opryski i ozonowanie. Czym różnią się poszczególne metody?

1. Oprysk to metoda polegająca na bezpośrednim naniesieniu preparatu dezynfekcyjnego na powierzchnie przy użyciu opryskiwacza. Sprawdza się tam, gdzie zanieczyszczenie ma charakter miejscowy, czyli na blatach, podłogach, meblach czy ścianach. Zaletą oprysku jest precyzja i możliwość pracy w pomieszczeniach z wyposażeniem, które nie może zostać narażone na działanie mgły czy ozonu.
2. Zamgławianie polega na rozpyleniu preparatu w postaci bardzo drobnych cząsteczek, które unoszą się w powietrzu i osiadają na wszystkich powierzchniach, w tym w trudno dostępnych zakamarkach, za meblami i w szczelinach. Metoda ta sprawdza się szczególnie po chorobach zakaźnych, w dużych przestrzeniach biurowych lub wszędzie tam, gdzie konieczne jest jednoczesne działanie na wiele powierzchni.
3. Ozonowanie działa na zupełnie innej zasadzie. Ozon jako silny utleniacz niszczy drobnoustroje i utlenia część związków odpowiedzialnych za nieprzyjemne zapachy. Wymaga jednak starannego przygotowania. Pomieszczenie musi zostać opuszczone przez ludzi i zwierzęta, a rośliny oraz wrażliwe materiały zabezpieczone lub wyniesione. Najwyższe dopuszczalne stężenie ozonu w środowisku pracy wynosi 0,15 mg/m³, a stężenia robocze przy dezynfekcji są od niego wielokrotnie wyższe, dlatego wejście do pomieszczenia przed pełnym rozłożeniem ozonu jest niedopuszczalne. Wybór metody zależy od rodzaju i rozległości zanieczyszczenia, charakteru pomieszczenia oraz wymagań dotyczących czasu powrotu do użytkowania.

Jak przygotować pomieszczenie i kiedy można do niego wrócić?

Przed rozpoczęciem zabiegu z pomieszczenia należy usunąć lub odpowiednio zabezpieczyć wszystko, co mogłoby zostać uszkodzone przez preparat lub ozon. Żywność powinna zostać wyniesiona z pomieszczenia. Karton, papier i nieszczelne opakowania nie chronią przed ozonem ani przed drobnymi kroplami aerozolu, dlatego samo zapakowanie nie wystarcza. Rośliny są wyjątkowo wrażliwe na substancje czynne stosowane w dezynfekcji i mogą nie przeżyć ekspozycji na preparat. Zwierzęta, w tym ryby w akwarium, muszą opuścić pomieszczenie przed zabiegiem.

Czas trwania zabiegu zależy od metrażu, zastosowanej metody i stopnia zanieczyszczenia. Zamgławianie dużego biura może trwać kilkadziesiąt minut, podczas gdy ozonowanie wymaga zazwyczaj kilku godzin, a następnie okresu wietrzenia przed ponownym wejściem do pomieszczenia. Ozon rozkłada się do tlenu samoczynnie, ale w większym pomieszczeniu zajmuje to od kilkudziesięciu minut do kilku godzin.

Dezynfekcja pomieszczeń nie zastępuje sprzątania. Jest odrębnym działaniem odpowiadającym na konkretny rodzaj zagrożenia mikrobiologicznego. Zalanie, zanieczyszczenie biologiczne czy choroba zakaźna tworzą warunki, w których samo mycie nie przywróci bezpiecznego środowiska. Ważne jest dopasowanie metody do rzeczywistego problemu zarówno pod kątem zastosowanego preparatu, jak i sposobu jego aplikacji. Dobrze przeprowadzona dezynfekcja jest przemyślaną odpowiedzią na rzeczywisty problem pomieszczenia i jego użytkowników.

O firmie Dezynfeusz

Dezynfeusz to firma usługowa z branży DDD, czyli dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. Dezynfeusz zajmuje się także zwalczaniem kun i szkodników drewna, ozonowaniem, odgrzybianiem oraz osuszaniem budynków, a w zakładach spożywczych prowadzi monitoring szkodników zgodny z HACCP. Firma Dezynfeusz ma siedzibę w Katowicach oraz oddziały m.in. w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu i Gdańsku. Klientów indywidualnych obsługuje w miastach w rejonie oddziałów, a przedsiębiorstwa i instytucje w całej Polsce. Dezynfeusz pracuje zgodnie z normą PN-EN 16636 oraz z wymaganiami systemów bezpieczeństwa żywności IFS, BRC i AIB. Dezynfeusz oferuje również usługi biologa terenowego i mykologa budowlanego. Więcej o firmie Dezynfeusz na stronie dezynfeusz.pl.