Ponad 670 ofiar Krwawego Poniedziałku. W Częstochowie oddano im hołd

Przy tablicy memorialnej na placu Jana Pawła II przypomniano jedną z pierwszych niemieckich zbrodni II wojny światowej. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz Częstochowy, Straży Miejskiej oraz młodzież, w tym uczniowie klas mundurowych. Później delegacja złożyła kwiaty i zapaliła znicze przy zbiorowej mogile na Cmentarzu Komunalnym. W tym grobie spoczywa 13 spośród kilkuset zamordowanych cywilów.

• Na placu przed archikatedrą przypomniano przebieg zbrodni
• Łapanki objęły także osoby szukające schronienia
• Znicze przy zbiorowej mogile na Cmentarzu Komunalnym

Na placu przed archikatedrą przypomniano przebieg zbrodni

Podczas uroczystości upamiętniono 87. rocznicę Krwawego Poniedziałku. W imieniu samorządu Częstochowy wzięli w niej udział zastępca prezydenta Ryszard Stefaniak oraz przewodniczący Rady Miasta Marcin Biernat. Obecni byli również funkcjonariusze Straży Miejskiej i młodzież szkolna.

Przy tablicy memorialnej na placu Jana Pawła II znajdują się także tablice przygotowane przez Urząd Miasta i Muzeum Częstochowskie. Opisują one wydarzenia, do których doszło 4 września 1939 roku. Plac przed archikatedrą był jednym z miejsc, gdzie niemieccy żołnierze rozstrzeliwali cywilów.

Historycy nadal nie mają pewności, co dokładnie wydarzyło się przed rozpoczęciem odwetu. Niemcy twierdzili, że wcześniej doszło do ostrzelania ich żołnierzy. Jedna z hipotez zakłada, że mogła to być przypadkowa wymiana ognia między samymi Niemcami, wynikająca z braku doświadczenia bojowego.

Dziś tablice pozwalają zapoznać się z opisem zbrodni bezpośrednio w miejscu, które było jedną z jej scen. Wśród wskazanych lokalizacji znajdują się:

• dzisiejszy plac Daszyńskiego,
• plac Biegańskiego,
• plac Jana Pawła II,
• ulica Strażacka,
• plac szkolny przy dzisiejszej ulicy Krakowskiej,
• kościół św. Zygmunta.

Łapanki objęły także osoby szukające schronienia

W odwecie żołnierze Wehrmachtu z 46. Dywizji Piechoty urządzali uliczne łapanki i wyciągali ludzi z mieszkań. Wśród zatrzymanych znajdowali się nie tylko mieszkańcy Częstochowy, lecz także osoby z pobliskich wsi, które przyjechały do miasta w poszukiwaniu schronienia.

Cywilów zabijano strzałami w tył głowy oraz ogniem karabinów maszynowych kierowanym w skupione grupy ludzi. Zbrodnia objęła również szpital wojskowy oznaczony flagą Czerwonego Krzyża. Na podstawie zachowanych materiałów liczbę zamordowanych ocenia się na ponad 670 osób.

Tysiące zatrzymanych przetrzymywano w więzieniu na Zawodziu oraz w katedrze Świętej Rodziny. Część osób zwolniono po kilku dniach. 80 Polaków i Żydów pozostało jednak przez sześć tygodni w niewoli jako zakładnicy.

Znicze przy zbiorowej mogile na Cmentarzu Komunalnym

Po uroczystości na placu Jana Pawła II delegacja udała się na Cmentarz Komunalny. Przy zbiorowej mogile zapalono znicze i złożono wiązanki. Spoczywa tam 13 ofiar Krwawego Poniedziałku.

Materiały dotyczące zbrodni są dostępne także w Encyklopedii Częstochowy. Zestawienie opisów miejsc egzekucji z informacjami historycznymi pomaga połączyć współczesną przestrzeń miasta z wydarzeniami z września 1939 roku.

na podstawie: Urząd Miasta Częstochowa.