Stare Miasto OdNowa – młodzi projektanci tworzą wieloletnią wizję dzielnicy

W sercu Częstochowy uruchomiono program, który ma nadać kształt Staremu Miastu na kolejne dekady. Przy konferencyjnym stole padły obietnice przestrzeni projektowanych wspólnie z mieszkańcami i młodymi twórcami – w miejscu, gdzie historia spotyka przyszłe inwestycje. To nie konkurs, a warsztatowa pracownia pomysłów, które mają trafić do realizacji.

• Wyzwania i cele dla Starego Miasta w Częstochowie
• Format Stare Miasto OdNowa – warsztat zamiast rywalizacji

Wyzwania i cele dla Starego Miasta w Częstochowie

Miasto zapowiada systemowe podejście do części miasta, którą określono jako kolebkę Częstochowy. W tle jest historyczna perspektywa – w 2026 roku przypada 200. rocznica połączenia Starej i Nowej Częstochowy – oraz konkretna infrastruktura, jak budowany wiadukt czy projekt nazwany Przędzalnia Przyszłości. Władze podkreślają, że program ma łączyć dalekosiężną wizję z realnymi, szybkimi interwencjami.

“Stare Miasto ma dziś najlepszy moment na odnowę – taką, która szanuje jego charakter i odpowiada na codzienne potrzeby mieszkańców”
— Krzysztof Matyjaszczyk

Organizatorzy stawiają na udział mieszkańców od początku procesu oraz na zaangażowanie młodych osób i interdyscyplinarnych zespołów. Nie chodzi jedynie o ładne koncepcje — jedno z założeń to przełożenie części pomysłów na wykonanie już w najbliższych latach.

Format Stare Miasto OdNowa – warsztat zamiast rywalizacji

Projekt przyjmuje formułę pięciodniowego hackathonu architektoniczno-urbanistycznego, w którym 30 osób pracuje w 5 zespołach. Zamiast jednego zwycięzcy powstanie kilka uzupełniających się koncepcji: od strategii całego obszaru po mikrointerwencję dającą natychmiastowy efekt. Każdy zespół przygotuje komplet materiałów projektowych, w tym plany makro i mikro oraz syntezę idei.

Najważniejsze informacje organizacyjne:

• Termin warsztatów stacjonarnych – 9–13 marca (godz. 09:00–19:00).
• Dopracowanie koncepcji zdalnie – 16–29 marca.
• Finał z prezentacjami, debatą i wystawą – pierwsza połowa kwietnia.
• Rekrutacja otwarta dla osób w wieku 18–35 lat; zgłoszenia przyjmowane do 22 lutego 2026 r.; wyniki ogłoszone do końca lutego.
• Uczestnicy stacjonarni mają zapewnione noclegi, wyżywienie i materiały; organizator przewiduje stypendium 1000 zł brutto dla osób, które oddadzą kompletną pracę.
• Miasto planuje zrealizować przynajmniej jeden mikroprojekt do kwoty 250 tys. zł w 2027 roku.

W działaniach będą wspierać mentorzy i eksperci — wśród nich m.in. Tomasz Konior, Oskar Grąbczewski, Przemo Łukasik, Joanna Rayss, Marcin Domański i Agnieszka Majorek‑Gdula, a w debacie liderskiej udział zapowiedział Filip Springer.

“Nie chodzi o to, żeby wybrać jedną propozycję spośród kilku, a potem część koncepcji trafiła do szuflady”
— Aleksander Krajewski

Organizatorem projektu jest Miasto Częstochowa; partnerami merytorycznymi są Fundacja Napraw Sobie Miasto, Politechnika Częstochowska i Galeria Jurajska.

Miasto zachęca nie tylko osoby z architektury i urbanistyki — rekrutacja obejmuje też specjalizacje związane z mobilnością, architekturą krajobrazu, socjologią czy projektowaniem usług. Zadanie rekrutacyjne ma formę prostej mikro‑diagnozy: zdjęcie problemu i krótki opis proponowanej zmiany.

“Cieszę się, że Miasto podjęło takie działania… Ważne jest to, żeby to ludzie wypowiedzieli się, jak to miasto ma wyglądać”
— Maciej Żelasko

Bezpośrednim obszarem zainteresowania warsztatów jest także teren dawnego Elaneksu, który w koncepcji ma być rozwinięciem idei Przędzalni Przyszłości.

Dla mieszkańców oraz osób śledzących rozwój miasta oznacza to realną szansę na udział w procesie planowania oraz szybkie efekty w przestrzeni publicznej. W praktyce warto zwrócić uwagę na kilka elementów:

• możliwość zgłoszenia prostego pomysłu bez rozbudowanego portfolio — niższa bariera wejścia dla młodych i osób spoza branży;
• perspektywa mikrointerwencji w 2027 roku – to konkret, który może zmienić skwer, meble miejskie lub małą architekturę;
• jeśli projekty okażą się trafne, mogą wpłynąć na późniejsze inwestycje związane z dużymi projektami infrastrukturalnymi w okolicy.

Stare Miasto OdNowa ma szansę połączyć odważne wyobrażenia z praktycznym wdrożeniem – i to w samym centrum Częstochowy. Szczegóły dotyczące rekrutacji i regulaminu dostępne są na stronie projektu.

na podstawie: Urząd Miasta Częstochowa.