Dwie Częstochowy na jednym planie. Ratusz opowie o przełomie
W częstochowskim Ratuszu historia miasta dostanie wyjątkowo konkretny kształt: plany, parcele, place i dokumenty pokażą moment, w którym dwa miejskie organizmy zaczęły tworzyć jedną Częstochowę. Muzeum Częstochowskie zaprasza na wystawę, która pozwala spojrzeć na dobrze znane ulice jak na zapis wielkiej urbanistycznej zmiany.
- Wystawa „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia” pokazuje narodziny miasta
- Oryginalne plany odsłaniają, jak Częstochowa rosła krok po kroku
- Jubileusz przynosi także książkę i 200 nowych haseł
Wystawa „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia” pokazuje narodziny miasta
Uroczyste otwarcie ekspozycji odbędzie się 19 sierpnia 2026 roku o godzinie 11:30 w Ratuszu przy al. Najświętszej Maryi Panny 45. Wystawa będzie dostępna od 19 sierpnia do 18 października 2026 roku. 📍
Punktem wyjścia jest historia dwóch sąsiadujących ośrodków. Do początku lat 20. XIX wieku Stara Częstochowa oraz Nowa Częstochowa z Jasną Górą funkcjonowały osobno. W 1823 roku inżynier wojewódzki Jan Bernhard przygotował plan ich połączenia. Najważniejszym elementem projektu stała się dzisiejsza Aleja Najświętszej Maryi Panny, która uporządkowała przestrzeń między obiema częściami miasta.
W planie pojawiły się także nowe tereny pod zabudowę oraz place publiczne: Plac Podjasnogórski, Plac Świętego Jakuba, czyli dzisiejszy Plac Władysława Biegańskiego, a także Nowy Rynek, obecnie Plac Ignacego Daszyńskiego.
Przełom formalnie nastąpił 19 sierpnia 1826 roku, gdy Rada Administracyjna Królestwa Polskiego zatwierdziła połączenie Starej i Nowej Częstochowy. Miasto otrzymało wtedy prawa przysługujące miastom wojewódzkim. Niedługo później, w 1827 roku, uruchomiono pierwsze oświetlenie uliczne i rozpoczęto wznoszenie ważnych budynków publicznych. Jednym z nich był Ratusz - dziś siedziba muzealnej opowieści o tamtych przemianach.
Więcej aktualności z Częstochowy znajdziesz na stronie głównej czestochowanews.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na czestochowanews.pl/wydarzenie.
Oryginalne plany odsłaniają, jak Częstochowa rosła krok po kroku
Na ekspozycji zobaczymy oryginalne plany miasta przechowywane w Dziale Historii i Bibliotece Muzeum Częstochowskiego. Najstarsze pochodzą z 1819 roku, a najnowsze sięgają czasów PRL. Dzięki temu można prześledzić, jak zmieniał się układ Częstochowy - od XIX-wiecznych projektów po współczesny obraz miasta. 🗺️
Szczególną uwagę przyciągną dwa plany po niedawnej konserwacji: „Plan Sytuacyjny Miasta Nowej Częstochowy wraz z przedmieściem Św. Barbary” z 1823 roku oraz „Plan Geometryczny Gruntów Folwarku Wójtostwa Częstochowskiego” z 1827 roku. To dokumenty, które pozwalają zobaczyć nie tylko ulice, lecz także sposób myślenia o rozwoju miasta.
Plany uzupełnią archiwalia związane z połączeniem obu ośrodków i budową Ratusza. Pochodzą one z Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz Archiwum Państwowego w Łodzi. Wśród prezentowanych materiałów znajdą się również fragmenty XIX-wiecznych przewodników opisujących Częstochowę i jej mieszkańców.
Za przygotowanie wystawy odpowiada Małgorzata Szczęsna, kierująca Działem Historii Muzeum Częstochowskiego. Projekt powstał we współpracy z Archiwum Państwowym w Częstochowie i Urzędem Miasta Częstochowy.
Jubileusz przynosi także książkę i 200 nowych haseł
W dniu otwarcia ponownie trafi do sprzedaży wydawnictwo „Od Starej do Nowej Częstochowy”. Książkę będzie można kupić 19 sierpnia 2026 roku w Ratuszu oraz w sklepie internetowym Muzeum Częstochowskiego. Cena wynosi 50 zł. 📚
Wydawnictwo kosztuje 50 zł, a jego sprzedaż rozpocznie się 19 sierpnia 2026 roku w Ratuszu i sklepie internetowym Muzeum Częstochowskiego.
Jubileusz zaznaczy się również w internetowej „Encyklopedii Częstochowy”. Ośrodek Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego przygotował 200 nowych haseł, które poszerzą wiedzę o mieście i jego przeszłości. To dobry pretekst, by po obejrzeniu planów spojrzeć na Częstochowę jeszcze raz - już nie tylko jak na znaną przestrzeń, ale także na efekt decyzji podejmowanych dwieście lat temu. 🔎
na podstawie: Muzeum Częstochowa.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Strażniczka miejska wsparła zwycięską drużynę w częstochowskich mistrzostwach

DMD Arena przejdzie pod MOSiR. Rozpocznie się likwidacja spółki HSC

30 finalistów, 15 tys. zł nagród. Zwycięzców „Klimatów Częstochowy” poznamy w Ratuszu

Linia 26 pojedzie objazdem przez ul. Mirowską. Zawieszono 14 przystanków

Co robić w weekend w Częstochowie? Przewodnik na 20–22 listopada

29 częstochowskich par świętowało Złote Gody po 50 latach małżeństwa

Bezpłatne szkolenie o bezpieczeństwie gospodarstw odbędzie się w Bukownie

Czerwone światło na zamku i przedszkolu. Olsztyn przeciw przemocy

Norwid przegrywa z Projektem 1:3. Drugi set dla częstochowian

Warsztaty ekologiczne objęły 2400 dzieci. Finał EkoGraj! w Częstochowie

Dług za jazdę bez biletu może spaść o połowę. MPK wyznaczyło jeden dzień

69 uczniów z powiatu częstochowskiego nagrodzonych. Każdy otrzymał 1,5 tys. zł

Bartosz Kucharczyk zdobył Grand Prix i wygrał swoją kategorię

Katowice będą rozmawiać o przyszłości regionów przemysłowych i funduszach UE
Przydatne dane teleadresowe
- Apteki Stary Cykarzew, gmina Mykanów, powiat częstochowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Apteki Kłomnice, powiat częstochowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Sztuczne Lodowisko w Częstochowie - godziny, cennik i dojazd
- Apteki Huta Stara B, gmina Poczesna, powiat częstochowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Drugi Urząd Skarbowy w Częstochowie - kontakt, godziny i sprawy online
- Parafia św. Jacka w Częstochowie - historia, zasięg i kościół parafialny
