Oficjalne miejskie uroczystości upamiętniające zwycięską bitwę sprzed 75. lat odbyły się w niedzielę, 19 maja.

O godz. 17.00 w Parku im. Stanisława Staszica zabrzmiały pieśni patriotyczne w wykonaniu młodzieży częstochowskich szkół. Godzinę później uczestniczki i uczestnicy uroczystości zebrali się w alei Sienkiewicza. Odczytano apel pamięci, po którym delegacje złożyły kwiaty pod Pomnikiem Nieznanego Żołnierza.

Przemówienie przed pomnikiem wygłosił prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk. Obecni byli także m.in.: wiceprzewodnicząca Rady Miasta Jolanta Urbańska, przedstawiciele organizacji kombatanckich, Straży Granicznej, Straży Pożarnej, Policji oraz uczniowie klas mundurowych częstochowskich szkół.  

Bitwa o Monte Cassino była jedną z najcięższych i najbardziej zaciętych w całej II wojnie światowej. Przez pierwsze miesiące 1944 roku masyw broniony przez niemiecką 1. Dywizję Spadochronową oraz pułki wysokogórskie był nie do zdobycia. Od stycznia Niemcy odparli trzy ataki wojsk alianckich, w których uczestniczyły oddziały amerykańskie, angielskie, francuskie, hinduskie i nowozelandzkie. Ogromną rolę w przełamaniu niemieckiego oporu odegrali żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa. 11 maja rozpoczęło się pierwsze natarcie decydującej bitwy – znowu odparte przez Niemców. Kolejne nastąpiło 17 maja. Gen. Anders zmobilizował do niego także tych ze swoich żołnierzy, którzy na co dzień pełnili zadania poza polem walki – kierowców, mechaników, kucharzy i oficerów sztabowych. 18 maja rano aliantom udało się zdobyć wzgórze – najpierw na ruinach opactwa pojawił się proporczyk 12. Pułku Ułanów Podolskich, wkrótce potem biało-czerwony sztandar, później także flaga brytyjska. Po południu nad zgliszczami zabrzmiał hejnał mariacki.   

W czasie walk o Monte Cassino zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych. Po bitwie amerykański komentator radiowy Raymond Graham Swing nazwał żołnierzy II Korpusu Polskiego ,,najlepszymi żołnierzami, jakich wydała ta wojna”. 24 maja 1944 r. gen. Anders został udekorowany brytyjskim Orderem Łaźni.  

Częstochowskie obchody 75. rocznicy bitwy pod Monte Cassino zorganizowały: Szkoła Podstawowa nr 52 im. Małego Powstańca, Szkoła Podstawowa nr 48 im. Armii Krajowej, Szkoła Podstawowa nr 19 im. Juliana Tuwima, Szkoła Podstawowa nr 41 im. Jana Matejki, Szkoła Podstawowa nr 38 im. Ludwika Zamenhofa, Zespół Szkół Technicznych, Stowarzyszenie Szarych Szeregów Oddział w Częstochowie oraz Urząd Miasta.  
 


Marcin Breczko



fot. J.Tomorowska